Tehlike, Yasaklama ve Saha Güvenliği Levhaları

Tehlike, Yasaklama ve Saha Güvenliği Levhaları

Tehlike, yasaklama ve saha güvenliği levhaları; fabrikalarda, depolarda, şantiyelerde, üretim tesislerinde, otoparklarda ve araç trafiğinin bulunduğu çalışma alanlarında riskleri görünür hâle getirmek, yasaklanan davranışları bildirmek ve saha kurallarını açık biçimde göstermek amacıyla kullanılır.

Bu kategoride tehlike uyarı levhaları, yük ve vinç uyarı levhaları, caraskal ve kaldırma ekipmanı levhaları, forklift uyarı levhaları, depo ve istif kuralları, asansör uyarıları, tank-silo levhaları, park ve park yasağı işaretleri, giriş-çıkış talimatları, araç-yaya güvenliği, personel kuralları ile cep telefonu ve kamera yasaklarını bildiren levhalar yer almaktadır.

Doğru levha; yalnızca “dikkat” mesajı vermek yerine tehlikenin kaynağını, yasaklanan davranışı veya sahada uygulanması gereken kuralı mümkün olduğunca açık biçimde belirtmelidir. Ürün seçimi yapılırken levha üzerindeki mesajın çalışma alanındaki gerçek risk ve işletme prosedürüyle uyumlu olması gerekir.

Tehlike Levhası ile Yasaklama Levhası Arasındaki Fark

Tehlike ve yasaklama levhaları benzer alanlarda kullanılabilse de aynı mesajı taşımaz. Tehlike uyarısı, çalışanın yaklaşmakta olduğu riski fark etmesini amaçlar. Yasaklama levhası ise kazaya veya uygunsuzluğa yol açabilecek belirli bir davranışın yapılmaması gerektiğini bildirir.

• Tehlike uyarısı: Asılı yük, forklift trafiği, düşen parça, tehlikeli saha, çukur, hareketli araç veya yüksekten düşme gibi riskleri bildirir.
• Yasaklama mesajı: Girilmez, park edilmez, yük altında durulmaz, cep telefonu kullanılmaz veya yetkisiz personel giremez gibi davranışları sınırlar.
• Saha güvenliği mesajı: Araç güzergâhı, yaya yolu, yükleme alanı, kantar, personel girişi, park yeri veya depo düzeni gibi işletme kurallarını gösterir.

Bir çalışma alanında hem risk hem de yasaklanan davranış bulunuyorsa tek bir genel levha yerine birbirini tamamlayan uyarı ve yasaklama levhaları kullanılabilir.

Kategori İçerisindeki Levha Grupları

Hangi Alanlarda Kullanılır?

• Fabrika ve üretim tesislerinde
• İnşaat ve şantiye sahalarında
• Depo, ambar ve lojistik merkezlerinde
• Yükleme, boşaltma ve sevkiyat alanlarında
• Forklift ve iş makinesi güzergâhlarında
• Vinç, caraskal ve kaldırma ekipmanı çalışma bölgelerinde
• Tank, silo ve kontrollü proses alanlarında
• Otopark ve tesis içi araç yollarında
• Personel ve ziyaretçi girişlerinde
• Kantar ve şoför bekleme alanlarında
• Çatı, merdiven, koridor ve servis geçişlerinde
• Cep telefonu, kamera veya kayıt yasağı bulunan kontrollü bölümlerde

Doğru Levha Nasıl Seçilir?

Levha seçimi yapılırken yalnızca başlığa veya renge bakılmamalıdır. Öncelikle çalışma alanındaki tehlike, yasaklanan davranış ve çalışanlardan beklenen uygulama belirlenmelidir.

• Bir tehlike önceden bildirilecekse: Riskin kaynağını açıkça ifade eden tehlike veya dikkat levhası seçilmelidir.
• Belirli bir davranış engellenecekse: Yasaklanan davranışı doğrudan yazan yasaklama levhası kullanılmalıdır.
• Araç ve yaya trafiği düzenlenecekse: Forklift, araç, hız, yaya yolu, giriş-çıkış ve park levhaları birlikte planlanmalıdır.
• Kaldırma işlemi yapılıyorsa: Asılı yük, vinç, caraskal, bom ve yük altında durma riskleri ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
• Depo düzeni sağlanacaksa: Raf kapasitesi, istif yüksekliği, forklift güzergâhı ve personel giriş kuralları birlikte gösterilmelidir.
• Kontrollü alan varsa: Yetkisiz giriş, personel harici girilmez, telefon veya kamera yasağı gibi özel mesajlar tercih edilmelidir.

Levha üzerindeki ifade, işletmede uygulanmayan veya sahadaki gerçek durumla çelişen bir talimat içermemelidir.

Levhalar Nereye Yerleştirilmelidir?

• Belirli bir tehlike bulunan noktanın veya tehlikeli ekipmanın yakınına
• Genel risk bulunan saha, depo veya çalışma bölümünün girişine
• Çalışan ve ziyaretçilerin doğal yaklaşma yönüne dönük olarak
• Görüş seviyesine uygun ve kolay fark edilebilir bir yüksekliğe
• Raf, makine, araç, kapı veya depolanan malzeme tarafından kapanmayacak konuma
• Araç trafiğinin bulunduğu alanlarda sürücünün karar vermesine yetecek mesafeye
• Birden fazla giriş bulunan sahalarda her yaklaşma yönüne
• Yetersiz aydınlatılan bölümlerde görünürlüğü destekleyecek noktaya

Geçici çalışma, bakım veya yükleme alanlarında levhanın konumu saha düzeni değiştikçe yeniden kontrol edilmelidir. Levhanın bildirdiği risk veya yasak ortadan kalktığında eski işaretin yerinde bırakılması yanlış yönlendirmeye neden olabilir.

Satın Alırken Nelere Dikkat Edilmelidir?

• Levhanın üzerindeki mesaj gerçek saha riskiyle doğrudan uyumlu olmalıdır.
• Genel “Dikkat” levhası yerine mümkün olduğunda tehlikenin kaynağını açıklayan ürün seçilmelidir.
• Yasaklama, uyarı ve bilgilendirme mesajları birbirinin yerine kullanılmamalıdır.
• Levha ölçüsü, görülmesi gereken mesafe ve alanın büyüklüğüne göre belirlenmelidir.
• Forklift, vinç ve araç trafiği bulunan geniş alanlarda tek levhayla yetinilmemelidir.
• Giriş-çıkış ve park düzenlemelerinde sürücü ile yayaların farklı görüş açıları dikkate alınmalıdır.
• Birbiriyle ilişkili riskler için tamamlayıcı levhalar birlikte planlanmalıdır.
• İşletmeye özel metin gerekiyorsa mesaj kısa, doğrudan ve yanlış anlaşılmayacak biçimde hazırlanmalıdır.

Yaygın Yapılan Hatalar

• Tehlike uyarısı ile yasaklama mesajını aynı anlamda kullanmak
• Asılı yük alanında yalnızca genel dikkat levhası kullanmak
• Forklift güzergâhını belirtmeden sadece forklift levhası asmak
• Geniş depo ve sahalarda yalnızca tek girişe uyarı yerleştirmek
• Park yeri ile park yasağı levhalarını birbirine çok yakın ve karışık kullanmak
• Levhaların önünü koli, raf, araç veya üretim malzemeleriyle kapatmak
• Gereğinden fazla levhayı aynı noktaya yerleştirerek önemli mesajları görünmez hâle getirmek
• Risk ortadan kalktığı veya saha düzeni değiştiği hâlde eski levhaları kaldırmamak
• Levha bulunduğu için bariyer, trafik planı, eğitim veya saha denetimine gerek kalmadığını düşünmek

Saha Güvenliğinde Levhalar Tek Başına Yeterli midir?

Uyarı ve yasaklama levhaları, saha güvenliği sisteminin önemli bir parçasıdır; ancak tehlikeyi fiziksel olarak ortadan kaldırmaz. Araç-yaya ayrımı, bariyerler, korkuluklar, güvenli istifleme, ekipman kontrolleri, trafik planı, çalışan eğitimi ve saha denetimleri levhalarla birlikte uygulanmalıdır.

İşletmede kullanılan levhalar risk değerlendirmesi, çalışma talimatları ve güncel saha düzeniyle uyumlu olmalı; çalışanlara levhaların anlamı ve uygulanacak kurallar hakkında bilgi verilmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Tehlike uyarı levhası nereye yerleştirilir?

Belirli bir tehlikenin yakınına veya genel risk bulunan çalışma alanının girişine, yaklaşma yönünden kolay görülebilecek bir konuma yerleştirilmelidir.

Yasaklama levhası ile uyarı levhası aynı mıdır?

Hayır. Uyarı levhası yaklaşan riski bildirir; yasaklama levhası ise yapılmaması gereken belirli bir davranışı açıklar.

Forklift bulunan depoda hangi levhalar kullanılmalıdır?

Alan düzenine göre forklift çalışıyor, forklift çıkabilir, yaya yolu, hız sınırı, yük altında durmayınız, park yeri ve yetkisiz giriş gibi birden fazla mesajın birlikte kullanılması gerekebilir.

Vinç alanında yalnızca asılı yük levhası yeterli midir?

Çalışmanın kapsamına göre vinç hareketi, bom altına girilmez, yük altında durulmaz, yetkisiz giriş ve kişisel koruyucu donanım mesajları da gerekli olabilir.

Park levhası ile park yasağı levhası arasındaki fark nedir?

Park levhası belirlenmiş park alanını gösterir. Park yasağı levhası ise geçiş, yükleme, acil müdahale veya işletme düzeni nedeniyle araç bırakılmaması gereken alanı bildirir.

Cep telefonu ve kamera yasağı aynı levhada gösterilebilir mi?

Her iki yasağın da geçerli olduğu alanlarda birlikte gösterilebilir. Yalnızca biri yasaksa doğrudan ilgili cihazı belirten levha tercih edilmelidir.

Farklı ölçülerde levha seçilebilir mi?

Evet. Levhanın görülmesi gereken mesafe, çalışma alanının büyüklüğü, araç hızı ve yaklaşma yönü dikkate alınarak uygun ölçü seçilmelidir.

Uyarı levhası iş güvenliği önlemlerinin yerine geçer mi?

Hayır. Levha, riski veya kuralı bildiren görsel bir araçtır. Fiziksel koruma önlemleri, eğitim, güvenli çalışma yöntemi ve denetim ayrıca uygulanmalıdır.